Aile Hukuku
Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Edinilmiş mallara katılma rejiminde boşanma sonrası mal paylaşımının hukuki dayanağı, hesaplama yöntemi ve dava süreci ele alınmaktadır.
Boşanmada mal paylaşımı, eşler arasında evlilik süresince edinilen malların tasfiyesini ifade eder. Türk hukukunda kanuni mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi uyarınca, evlilik süresince edinilen malların değeri eşler arasında belirli kurallara göre paylaştırılır.
Son güncelleme: Ağustos 2026.
Mal Rejimi Kavramı ve Hukuki Dayanağı
Türk Medeni Kanunu'nun 202. maddesi uyarınca, eşler arasında sözleşmeyle başka bir mal rejimi seçilmediği sürece, kanuni mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Bu rejimde, evlilik süresince edinilen mallar "edinilmiş mal", evlilikten önce sahip olunan veya miras/bağış yoluyla edinilen mallar ise "kişisel mal" olarak sınıflandırılır (TMK m. 219-220).
Edinilmiş Mal ile Kişisel Mal Arasındaki Fark
Edinilmiş mallar, eşlerin çalışma karşılığı elde ettiği gelirler, sosyal güvenlik kurumlarından alınan ödemeler, çalışma gücü kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar ve edinilmiş malların yerine geçen değerleri kapsar. Kişisel mallar ise evlilikten önce sahip olunan mallar, miras veya bağış yoluyla edinilen mallar, manevi tazminat alacakları ve kişisel kullanıma özgülenmiş eşyaları kapsar. Bu ayrım, tasfiye hesaplamasının temelini oluşturur.
| Mal türü | Kapsam | Tasfiyeye dahil mi? |
|---|---|---|
| Edinilmiş mal | Evlilik süresince çalışma/gelirle edinilen mallar | Evet, değer artış payı hesaplanır |
| Kişisel mal | Evlilik öncesi mallar, miras, bağış | Hayır, kural olarak tasfiye dışı |
| Kişisel malın getirisi | Kişisel maldan elde edilen gelir (kira, faiz) | Evet, edinilmiş mal sayılır |
Mal Paylaşımı Nasıl Hesaplanır?
Tasfiye sürecinde önce her eşin kişisel malları ile edinilmiş malları ayrıştırılır. Ardından her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden, bu mallar üzerindeki borçlar düşülerek "artık değer" hesaplanır. Artık değer üzerinde her eşin yarı yarıya (1/2) katılma alacağı hakkı bulunur (TMK m. 231). Yani bir eşin edinilmiş mallarındaki artık değer, diğer eşle yarı yarıya paylaşılır.
Katkı Payı Alacağı ve Değer Artış Payı
Bir eşin, diğer eşin kişisel malının edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunması hâlinde, katkısı oranında değer artış payı alacağı doğabilir (TMK m. 227). Örneğin, bir eşin evlilik öncesi sahip olduğu bir taşınmazın tadilatına diğer eşin katkı sağlaması, bu tür bir alacağa yol açabilir. Bu alacağın hesaplanması, katkının yapıldığı tarihteki değeri ile malın tasfiye tarihindeki değeri arasındaki orana göre yapılır.
Mal Paylaşımı Davası Süreci
Mal rejiminin tasfiyesi, boşanma davasıyla birlikte açılabileceği gibi, boşanma kararının kesinleşmesinden sonra ayrı bir dava olarak da açılabilir. Dava, aile mahkemesinde görülür ve tarafların mal varlığına ilişkin deliller (tapu kayıtları, banka hesap dökümleri, araç kayıtları, fatura ve makbuzlar) mahkemeye sunulur.
- Tarafların mal varlığının tespiti (taşınmaz, araç, banka hesabı, diğer değerli varlıklar)
- Malların kişisel mal/edinilmiş mal olarak sınıflandırılması
- Her eşin edinilmiş mallarındaki artık değerin hesaplanması
- Katkı payı ve değer artış payı taleplerinin değerlendirilmesi
- Gerekli görülmesi hâlinde bilirkişi incelemesi yaptırılması
- Mahkemenin katılma alacağına hükmetmesi
Mal Paylaşımında Zamanaşımı
Mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacaklar, TMK m. 178 hükmüne kıyasen değil, genel zamanaşımı kurallarına tabidir; Yargıtay içtihatlarında bu sürenin boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıl olduğu kabul edilmektedir. Bu nedenle boşanma sonrasında mal paylaşımı talebinin makul bir süre içinde ileri sürülmesi önerilir.
Anlaşmalı Boşanmada Mal Paylaşımı
Anlaşmalı boşanma protokolünde taraflar mal paylaşımı konusunda serbestçe anlaşabilir. Ancak bu konuya protokolde yer verilmemesi hâlinde, taraflardan her biri boşanma kararının kesinleşmesinden sonra ayrı bir mal rejimi tasfiyesi davası açma hakkını saklı tutar.
Borçların Durumu
Evlilik süresince alınan krediler ve diğer borçlar da tasfiye hesaplamasında dikkate alınır. Edinilmiş mal edinimi için alınan bir kredinin bakiyesi, o malın değerinden düşülerek artık değer hesaplanır. Borcun hangi eşin kişisel borcu olduğu, hangi malın edinimi için kullanıldığı gibi hususlar, hesaplamanın doğruluğu açısından önem taşır.
Mal Paylaşımında Sık Karşılaşılan Uyuşmazlıklar
Uygulamada en sık karşılaşılan uyuşmazlıklar arasında, bir malın kişisel mal mı yoksa edinilmiş mal mı olduğu konusundaki ihtilaflar, malın gerçek değerinin tespiti, evlilik öncesi alınıp evlilik süresince taksitleri ödenen malların durumu ve eşlerden birinin adına kayıtlı ancak diğerinin katkısıyla edinilen malların paylaşımı sayılabilir. Bu tür uyuşmazlıklarda genellikle bilirkişi incelemesine başvurulur.
Sıkça Sorulan Sorular
Evlilik öncesi alınan ev mal paylaşımına dahil olur mu?
Kural olarak hayır; evlilik öncesi edinilen mallar kişisel mal sayılır. Ancak evlilik süresince bu malın değerinin artmasına diğer eşin katkı sağlaması hâlinde, katkı oranında bir alacak hakkı doğabilir.
Miras yoluyla edinilen mal paylaşılır mı?
Hayır. Miras yoluyla edinilen mallar kişisel mal sayılır ve kural olarak tasfiyeye dahil edilmez.
Bir eş adına kayıtlı olan mal otomatik olarak ona mı kalır?
Malın kime ait olduğu tapuda veya kayıtta görünen isimle sınırlı değildir; mal edinilmiş mal ise, kimin adına kayıtlı olduğuna bakılmaksızın artık değer üzerinde diğer eşin katılma alacağı hakkı doğar.
Mal paylaşımı davası ne kadar sürer?
Süre, dosyanın karmaşıklığına, mal varlığının kapsamına ve bilirkişi incelemesi gerekip gerekmediğine göre değişir; kesin bir süre öngörmek mümkün değildir.
Evlilik süresince alınan araç kredisi nasıl değerlendirilir?
Kredi bakiyesi, aracın değerinden düşülerek artık değer hesaplanır; kredinin hangi eş adına alındığı ve ödemelerin kimin geliriyle yapıldığı da değerlendirmede dikkate alınabilir.
Mal paylaşımı davası boşanma davasıyla birlikte mi açılmalıdır?
Zorunlu değildir; mal rejiminin tasfiyesi boşanma davasıyla birlikte veya boşanma kararının kesinleşmesinden sonra ayrı bir dava olarak açılabilir.
Eşlerden biri malı sattıysa ne olur?
Boşanma davası veya mal rejimi tasfiyesi süreci öncesinde kötüniyetli olarak elden çıkarılan mallar, TMK m. 229 uyarınca yine de artık değer hesabına dahil edilebilir.
Mal paylaşımı davasında avukat tutmak zorunlu mudur?
Zorunlu değildir; ancak hesaplamaların karmaşıklığı ve delillerin doğru sunulması bakımından hukuki danışmanlık alınması faydalı olabilir.
Mal rejiminin tasfiyesi ve mal paylaşımı sürecine ilişkin değerlendirme için iletişim sayfasından randevu talep edilebilir; konuya ilişkin genel bilgi için Aile ve Boşanma Hukuku çalışma alanı sayfası incelenebilir. Görüşmeler yalnızca önceden randevu alınarak yapılmaktadır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye niteliğinde değildir. Her uyuşmazlık kendi somut koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir. Bu internet sitesi, Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği hükümleri gözetilerek yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
İlgili çalışma alanları