Ticari İşletmenin Devri Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Ticari işletmenin devri sürecinde, bir işletmenin aktif ve pasifiyle, yani malvarlığı unsurları ve borçlarıyla birlikte bir bütün hâlinde başka bir kişiye devredilmesidir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca ticari işletme, içerdiği malvarlığı unsurlarının her birinin ayrıca belirtilmesine gerek olmaksızın bir bütün olarak devredilebilir; ancak devrin geçerli olması yazılı şekle ve ticaret siciline tescile bağlıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 11. ve devamı maddeleri ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 202. maddesi, ticari işletmenin devrinin şekil şartlarını ve devir sonrası borçlardan sorumluluğu düzenler.

Ticari işletmenin devri nasıl yapılır?

TTK m.11/3 uyarınca ticari işletmenin bir bütün hâlinde devredilebilmesi için devir sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması ve ticaret siciline tescil ile ilan edilmesi gerekir. Tescil ve ilan, devrin üçüncü kişilere karşı hüküm ifade etmesi bakımından önem taşır. İşletmeye kayıtlı taşınmazlar için tapuda ayrıca resmi şekilde devir işlemi, fikri mülkiyet hakları için ilgili sicillerde devir kaydı yapılması gerekebilir.

Devir sözleşmesinde nelere dikkat edilmeli?

Devir sözleşmesinde işletmenin kapsamının, hangi malvarlığı unsurlarının (stok, demirbaş, sözleşmeler, ticari itibar) devre dahil olduğunun ve varsa devir dışı bırakılan unsurların açıkça belirlenmesi, ileride çıkabilecek uyuşmazlıkları önler. Devralan tarafından işletmenin mali durumunun, mevcut sözleşmelerinin ve olası ihtilaflarının devir öncesinde incelenmesi önerilir.

Ticari işletmenin borçlarından sorumluluk

TBK m.202 uyarınca bir işletmeyi aktif ve pasifiyle devralan kişi, bu duruma alacaklıları bilgilendirdiği veya ticari işletmeler için gazetede ilan ettirdiği tarihten başlayarak, işletmenin borçlarından devredenle birlikte müteselsilen sorumlu olur. Devredenin sorumluluğu ise bu tarihten itibaren üç yıl süreyle devam eder. Bu düzenleme, işletme devrinin alacaklıların hakkını zedelememesini amaçlar.

Ticaret unvanı işletmeden ayrı devredilebilir mi?

TTK m.49 uyarınca ticaret unvanı, işletmeden ayrı olarak başkasına devredilemez; işletmenin devri hâlinde devralan, unvanı da devam ettirmek istiyorsa devredenin bu konudaki yazılı izniyle unvanı kullanabilir. Yalnızca bir şirketin paylarının el değiştirdiği, işletmenin bütün olarak devredilmediği hâllerde ise farklı bir süreç işler; bu konuda Limited Şirkette Pay Devri Nasıl Yapılır? başlıklı yazı incelenebilir.

Sık sorulan sorular

Ticari işletmenin devri ile şirket pay devri aynı şey midir?

Hayır. Ticari işletmenin devrinde işletmenin kendisi aktif ve pasifiyle el değiştirir; pay devrinde ise şirket tüzel kişiliği aynı kalır, yalnızca ortaklık payları başka bir kişiye geçer.

Devir sözleşmesi noterde mi yapılmalıdır?

Kanun yazılı şekli yeterli görmekle birlikte, işletmeye kayıtlı taşınmaz bulunması hâlinde taşınmaza ilişkin devrin resmi şekilde, tapuda yapılması gerekir.

Devralan, devirden önce doğmuş borçlardan sorumlu tutulabilir mi?

Evet. TBK m.202 uyarınca devralan, ilan veya bildirim tarihinden itibaren devirden önce doğmuş borçlardan da devredenle birlikte müteselsilen sorumlu olur.

Kaynaklar: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.11, 49; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.202.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye niteliğinde değildir. Mevzuat ve uygulama değişebilir. Her uyuşmazlık kendi somut koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir. Konunuza ilişkin değerlendirme için randevu alabilirsiniz; görüşmeler yalnızca önceden randevu alınarak yapılmaktadır.