Siber Suçlar
İnternet Dolandırıcılığında İlk 24 Saat: Yapılması Gerekenler
İnternet dolandırıcılığı mağduru olunduğunda ilk saatlerde atılabilecek hukuki adımlar ve şikayet süreci.
İnternet üzerinden dolandırıcılığa maruz kalan bir kişinin ilk 24 saat içinde attığı adımlar, hem maddi kaybın geri alınma ihtimalini hem de sonradan açılacak ceza ve hukuk davalarının seyrini etkileyebilir. Bu yazıda, internet dolandırıcılığı mağduru olunduğunda izlenebilecek hukuki yol ve ilk saatlerde yapılması gerekenler genel hatlarıyla anlatılmaktadır.
Son güncelleme: Ağustos 2026.
İnternet Dolandırıcılığının Hukuki Niteliği
Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenen dolandırıcılık, Türk Ceza Kanunu'nun 157. maddesinde düzenlenen genel dolandırıcılık suçunun, 158. maddenin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan nitelikli hali kapsamında değerlendirilir. Bu nitelikli hal, cezanın alt ve üst sınırının daha ağır belirlenmesi sonucunu doğurur ve soruşturmanın şikayete bağlı olmaksızın resen yürütülmesini gerektirir.
İlk 24 Saatte Atılabilecek Adımlar
1. Banka veya Ödeme Kuruluşuyla İletişime Geçin
Para transferi bir banka hesabı, kredi kartı veya dijital ödeme aracı üzerinden yapıldıysa, ilgili bankanın veya ödeme kuruluşunun dolandırıcılık/itiraz hattı derhal aranmalı ve işlemin durdurulması veya geri alınması (chargeback) talep edilmelidir. Bazı işlemlerde, işlem henüz tamamlanmadan veya kısa süre içinde müdahale edildiğinde geri alma ihtimali daha yüksektir.
2. Dijital Delilleri Kaydedin
İlan, mesajlaşma, e-posta yazışmaları, ödeme dekontları, IBAN bilgileri, ilgili internet sitesi veya sosyal medya profilinin ekran görüntüleri kaybolmadan önce kaydedilmelidir. Bu belgeler hem şikayet dilekçesinin ekini oluşturur hem de ilerleyen aşamalarda delil olarak kullanılır.
3. Cumhuriyet Savcılığına veya Kolluğa Şikayette Bulunun
Dolandırıcılık suçu şikayete tabi olmasa da, mağdurun ifadesi ve elindeki belgeler soruşturmanın hızla yürütülmesi açısından önemlidir. Şikayet, doğrudan Cumhuriyet Başsavcılığına verilecek bir dilekçeyle veya kolluk birimlerine (il/ilçe emniyet müdürlüğü siber suçlarla mücadele şube müdürlüğü) başvurularak yapılabilir.
4. Elektronik Şikayet Sistemlerini Kullanın
Bazı durumlarda, e-Devlet üzerinden veya ilgili kolluk biriminin elektronik başvuru sistemleri aracılığıyla ön bildirim yapılabilir; ancak bu, fiziki veya elektronik imzalı bir şikayet dilekçesinin verilmesinin yerine geçmez.
5. Kişisel Bilgi Güvenliğinizi Gözden Geçirin
Dolandırıcılık sırasında kimlik bilgileri, şifreler veya kart bilgileri paylaşılmışsa, ilgili hesapların şifreleri değiştirilmeli, kartlar bloke ettirilmeli ve gerekiyorsa yeni kart başvurusu yapılmalıdır.
| Adım | Amaç | Zamanlama |
|---|---|---|
| Banka/ödeme kuruluşuna bildirim | İşlemi durdurma veya geri alma ihtimali | Mümkün olan en kısa sürede |
| Delillerin kaydedilmesi | Şikayet ve dava sürecinde kullanılmak üzere | Hemen, içerik silinmeden önce |
| Savcılık/kolluğa şikayet | Ceza soruşturmasının başlatılması | İlk 24-48 saat içinde önerilir |
| Hesap ve şifre güvenliği | İkincil zarar riskinin azaltılması | Hemen |
Şikayet Dilekçesinde Bulunması Gerekenler
Şikayet dilekçesinde, olayın kronolojik anlatımı, kullanılan iletişim kanalları (telefon numarası, sosyal medya hesabı, ilan linki), yapılan ödemenin tutarı ve tarihi, alıcı hesap bilgileri (IBAN, kart numarası gibi elde edilen bilgiler) ve varsa şüphelinin kimliğine dair bilgiler yer almalıdır. Dilekçeye ekran görüntüleri, dekontlar ve yazışma çıktıları eklenmelidir.
Soruşturma Süreci
Şikayet üzerine Cumhuriyet savcılığı soruşturma başlatır; gerekli görülmesi halinde banka kayıtları, IP adresi bilgileri ve ilgili platformlardan kayıt talep edilebilir. Soruşturma sonucunda yeterli şüphe bulunması halinde iddianame düzenlenerek dava açılır; aksi halde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilebilir. Bu karara karşı kanun yoluna başvurma hakkı mağdura tanınmıştır.
Zararın Tazmini
Ceza yargılamasından bağımsız olarak, mağdur uğradığı maddi zararın tazmini için failin belirlenmesi halinde genel hükümlere göre hukuk davası açabilir veya ceza yargılaması sırasında katılan sıfatıyla sürece dahil olarak müdahil olabilir. Uygulamada, failin tespit edilememesi veya mal varlığının bulunmaması zararın fiilen tahsilini zorlaştırabilir; bu nedenle önleyici tedbirler (ödeme öncesi doğrulama gibi) önem taşır.
Sahte İlan ve Kimlik Avı (Phishing) Vakalarında Ek Hususlar
Sahte alışveriş ilanları veya kimlik avı bağlantıları yoluyla gerçekleştirilen dolandırıcılıklarda, ilanın yayınlandığı platforma (pazar yeri, sosyal medya) da bildirim yapılması, ilanın kaldırılması ve benzer mağduriyetlerin önlenmesi açısından faydalıdır. Bu konudaki detaylı süreç ayrı bir yazımızda ele alınmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
Dolandırıcılık şikayeti için süre sınırı var mı?
Dolandırıcılık suçu şikayete bağlı olmayıp resen kovuşturulur; ancak zamanaşımı süreleri içinde şikayette bulunulması ve delillerin taze iken kaydedilmesi soruşturmanın etkinliği açısından önemlidir.
Banka parayı geri ödemek zorunda mı?
Bu, işlemin niteliğine, bankanın iç politikalarına ve ilgili mevzuata göre değişir; her olay kendi somut koşulları içinde değerlendirilir.
Fail yurt dışındaysa ne olur?
Failin yurt dışında olması soruşturmayı zorlaştırabilir; bu gibi durumlarda uluslararası adli işbirliği mekanizmaları gündeme gelebilir.
Sadece ekran görüntüsü delil olarak yeterli mi?
Ekran görüntüleri önemli bir delil niteliği taşısa da, mümkünse orijinal yazışmaların, dekontların ve platform kayıtlarının da muhafaza edilmesi tavsiye edilir.
Şikayeti bizzat yapmak mı gerekir, yoksa avukat aracılığıyla mı yapılabilir?
Şikayet bizzat yapılabileceği gibi, bir avukat aracılığıyla da yapılabilir; avukat, dilekçenin hazırlanması ve sürecin takibi konusunda destek sağlayabilir.
Zarar tazmin edilirse ceza davası düşer mi?
Hayır, zararın tazmini ile ceza yargılaması birbirinden bağımsız süreçlerdir; tazminat ceza sorumluluğunu ortadan kaldırmaz, ancak yargılamada bir unsur olarak değerlendirilebilir.
KVKK kapsamında ayrıca bir başvuru yapmak gerekir mi?
Kişisel verilerin hukuka aykırı şekilde ele geçirilmesi veya paylaşılması söz konusuysa, ayrıca Kişisel Verileri Koruma Kurumu'na başvuru imkanı da değerlendirilebilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye niteliğinde değildir. Her olay kendi somut koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir. Konunuza ilişkin değerlendirme için randevu alabilirsiniz. Büromuz Siber Suçlar alanında hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.
Bu internet sitesinde yer alan içerikler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki görüş, tavsiye veya avukatlık hizmeti niteliğinde değildir. Her uyuşmazlık kendi somut koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir. Site üzerinden iletilen mesajlar avukat–müvekkil ilişkisi doğurmaz. Bu internet sitesi, Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği hükümleri gözetilerek yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.
İlgili çalışma alanları